[Sóng - Xuân Quỳnh] Công Phá Đề Thi Văn Đại Học 2021 Đợt I
Xin chào các bạn độc giả!
Mấy ngày gần đây, cộng động mạng và các netizen đang tích cực tham gia tranh luận sôi nổi vào bài làm văn của anh Võ Lập Phúc (đạt 9,75 Ngữ Văn) - thủ khoa khối D14 kì thi THPT Quốc Gia năm 2020 cho đề bài của năm 2021. Đây là bài làm chơi của thủ khoa năm ngoái đối với đề bài năm nay, nhưng sức ảnh hưởng của nó thì không hề nhỏ và đã làm thế giới nói chuyện về nhiều.
Nhân dòng sự kiện, mình cũng muốn trình bày chút ý kiến, quan điểm về bài viết của anh Phúc và góp một ít sức mình vào việc phân tích đề bài do Bộ phát hành. Đây hoàn toàn là cảm nhận cá nhân và khách quan của mình, không mang tính thù hằn hay công kích cá nhân. Các bạn đọc hãy đón nhận đây như một bài nhận xét mang tính tham khảo, không mang tính hàn lâm học thuật hay phê bình văn học.
Nguyên văn bài làm của anh Phúc, mình sẽ để dưới link này, các bạn có thể bấm vào và đọc:
Sau đây, mình xin trình bày chút quan điểm cá nhân của mình về bài làm của anh:
1) Điểm trừ
- Mở bài quá dài dòng, lan man và không làm rõ được vấn đề cần nghị luận.
Theo như mình có đọc, đề bài của bạn đang làm theo hướng mở bài gián tiếp, dẫn dắt vào vấn đề từ những lý luận văn học. Đây là cách vào bài rất chuyên của các bạn học sinh giỏi hoặc học sinh chuyên văn. Mình đánh giá cao hướng mở bài này. Tuy nhiên, cái gì quá cũng không tốt, qua phần đầu, mình đang cảm thấy bạn đang bị quá sa đà và lan man trong diễn đạt khiến cho mở bài bị lê thê, văn tự một cách không cần thiết khiến độc giả hoang mang. Bạn đã dành đến hơn 1 nửa trang A4 để viết mở bài, đó là điều không quá cần thiết. Với mình, bạn có thể giữ hướng mở bài này, co gọn lại trong tầm 10 dòng là đủ để gây ấn tượng với người chấm lẫn người đọc.
- Lập luận, diễn đạt trong bài đôi chỗ bị lủng củng, miên man và lặp cấu trúc quá nhiều.
Mình không biết đây có phải là ý đồ của tác giả hay không khi rất nhiều câu trong bài bạn đã dùng cách lặp cấu trúc liên tục trong một câu để tô đậm ý muốn truyền đạt. Có thể ý đồ của người viết là tạo phép điệp ngữ. Tuy nhiên, qua lăng kính của một người đọc là mình, ý đồ này có chỗ lại thất bại khi khiến câu văn dài có khi đến 3,4 dòng vẫn chưa có dấu chấm hết câu, khiến người đọc đứt hơi và nản.
- Từ vựng uyên thâm nhưng đôi lúc bị phức tạp và rườm rà hoá vấn đề.
Đoạn thơ cần phân tích được trích từ thi phẩm "Sóng", một bài thơ tình của nữ thi sĩ Xuân Quỳnh về tình yêu đôi lứa. Đây vốn là một chủ đề khá gần gũi với nhiều bạn học sinh ở độ tuổi 17, 18 hiện nay. Theo quan điểm của cá nhân mình, chủ đề này vốn đã rất đẹp, nếu diễn đạt khẽo léo 1 tí thi bài phân tích đã hoàn toàn ăn điểm. Tuy nhiên, để lấy được số điểm cao hơn, mình hiểu chúng ta phải luôn sáng tạo và làm cho bài làm của mình có điểm nhấn, khiến giám khảo bất ngờ. Ở đây, bạn Phúc đã chọn cách sáng tạo trong lập luận và diễn đạt. Tuy nhiên, đôi lúc việc phức tạp và dùng từ vựng bác học này lại tạo tác dụng ngược, khiến cho bài làm của bạn bị khó hiểu, đánh đố và khiến người đọc không nắm được ý bạn truyền tải nếu đó không phải là các nhà phê bình văn học. Mình hiểu, bạn muốn phô diễn khả năng dùng từ và vốn từ điển đồ sộ của mình, nhưng mình nghĩ nếu tiết chế lại 1 tí thì nó đã quá trọn vẹn rồi, không cần phải khoe mẽ nói chữ quá nhiều làm gì.
- Ý đầu của phần thân bài chưa trình bày được rõ ràng các thông tin cơ bản về đoạn thơ, bài thơ và tác giả.
Theo như những gì mình được học, luận điểm thứ nhất khi phân tích luôn là trình bày hiểu biết chung về tác giả, tác phẩm, đoạn trích cần phân tích. Ở đây, mình thấy bạn Phúc đã trình bày được những ý như tên tác giả, hoàn cảnh sáng tác, thể thức của bài thơ. Nhưng mình chưa rõ ràng thấy được những ý như là phong cách nghệ thuật viết của tác giả, nội dung, nghệ thuật của bài thơ, vị trí, đặc sắc của đoạn thơ cần phân tích. Ngoài ra mình cũng chưa thấy bạn nói qua về các khổ thơ không nằm trong đoạn cần phân tích để hiểu được mạch cảm xúc của bài. Có thể là những ý mình nói đang được ẩn sâu trong lớp chữ mà bạn viết, nhưng đó là quan điểm của mình, có thể do mình không đủ trình độ nên chưa nhìn ra được những nội dung đó. Nếu đúng vậy thì mọi người thông cảm, nhắc nhở mình.
2) Điểm cộng
Ngoài những điểm trừ trên, mình nhận thấy bài làm của bạn Phúc có rất nhiều những điểm hay, đáng học hỏi.
- Từ vựng phong phú, giàu sức gợi và sáng tạo trong việc ứng dụng.
Mình vừa có nói ở trên, từ vựng trong bài của bạn đôi lúc bị rườm rà, đó là một điểm trừ, tuy nhiên chúng ta không thể phủ nhận rằng, từ vựng của bạn trong bài rất sáng tạo và đáng được trở thành một điểm cộng. Quả thực, kho từ vựng của bạn Phúc không phải dạng vừa, bạn rất biết cách làm cho "món ăn" bài làm của mình khác lạ bằng cách điểm xuyết và trang trí những từ vựng giàu sức liên tưởng, khiến cho người đọc đắm chìm vào bức hoạ mà thế giới ngôn từ của bạn vẽ nên. Qua bài làm này, mình nghĩ các bạn học sinh khoá sau có thể chắt lọc những điểm sáng và học tập cách bạn Phúc hành văn, dụng ngôn để làm cho bài viết của mình gây được ấn tượng, tạo ra chất riêng cho đứa con tinh thần của mình.
- Phát kiến mới mẻ và góc nhìn độc đáo.
Khác với những bài làm thông thường khác, bài của bạn Phúc cho người đọc nếm trải những hương vị mới mẻ của một người có hiểu biết về tâm lý học, vật lý học, cơ học và thậm chí là cả triết học phân tích một thi phẩm. Đúng như những gì chúng ta hay gật đầu mà đồng ý với nhau rằng, bất cứ sự việc, sự vật nào cũng sẽ trở nên khác biệt mỗi khi chúng ta chiêm ngưỡng nó dưới một góc độ khác. Ở đây, bạn Phúc đã áp dụng hoàn hảo định luật đó và cho ra đời tác phẩm của mình mà không hề gượng gạo và khiên cưỡng. Đây cũng là một điều mà nhiều bạn nên học tập, đó là hãy bổ sung cho mình thêm thật nhiều kiến thức, nhiều hiểu biết, bởi lẽ kiến thức là một đại dương mênh mông, hiểu biết của ta chỉ là một hạt cát nhỏ ngoài khơi. Càng có nhiều kiến thức và hiểu biết xã hôi, bài làm của bạn sẽ càng trở nên sắc sảo và cuốn hút với giảm khảo.
- Liên hệ thực tiễn và bài học thực tế.
Mình phải dành lời khen cho sự thông minh và nhạy bén của bạn Phúc khi có phần liên hệ vô cùng bất ngờ và sát với tình hình thực tế của đất nước ở phần kết bài. Cô giáo dạy Văn ở lớp học thêm hồi lớp 12 của mình kể rằng, một tác phẩm sẽ còn sống mãi nếu như giá trị và chân ý nghĩa của nó vẫn còn có thể bám rễ vào thực tế của cuộc sống đương đại. Thật vậy, mình thấy có một sự phổ biến ở kết bài của nhiều bạn học sinh khi làm bài là các bạn luôn khẳng định giá trị tác phẩm bằng những mẫu câu đại loại như: "Tuy đã ra đời từ cách đây đã ABC năm, nhưng tác phẩm XYZ sẽ còn sống mãi và trường tồn theo thời gian bởi sự MNP..." vân vân mây mây để kết lại bài. Đây là một điều không sai, tuy nhiên nhiều người dùng quá thì nó lại trở nên nhàm chán và đôi khi thiếu thuyết phục, bởi nó chỉ là một khẳng định suông, không hề đưa ra bằng chứng. Thay vào đó, bạn Phúc lại đưa ra và thuyết phục giám khoả bằng cách nói về giá trị của thơ "Sóng" trong bối cảnh nguy cấp vì đại dịch Covid-19 của nước nhà. Khẳng định tính hướng thiện của Xuân Quỳnh và vẻ đẹp chân-thiện-mĩ của bài thơ. Quả thực, nước đi quá thông minh và mang đậm tính thế sự để lấy lòng thầy cô chấm thi.
Qua những tổng kết và cảm nhận trên, nếu đặt mình vào vị trí là một giám khảo, mình sẽ đánh giá bài viết của anh Phúc dạt: 8,75/10
Mình biết đến đây sẽ có nhiều người phán kiểu, chả biết viết hay đến đâu mà cứ thích làm giám khảo online, phán như đúng rồi, hay ngôn từ toxic này nọ. Tuy nhiên, mình xin khẳng định lại, đây hoàn toàn là cảm nhận cá nhân của mình dưới tư cách là một người từng trải qua kì thi THPT Quốc Gia và đứng ở vị trí một người đọc bình thường nêu lên cảm nhận. Mình dùng những ngôn từ rất trung lập, không hề mang tính công kích cá nhân. Nếu các bạn không thấy như vậy, thì hãy bình luận và nhắc nhở mình nhé, mình sẽ sửa lại ngay những chỗ không phù hợp. Mình tin rằng, bạn không cần phải trở thành một đầu bếp 5 sao để có thể nêu cảm nhận về một món ăn mình được ăn.
Cuối cùng, mình vẫn dành một sự ngưỡng mộ và kính phục đối với anh Phúc, mình nghĩ điểm số 9,75/10 môn Ngữ Văn vào kì thi năm 2020 là hoàn toàn xứng đáng với nỗ lực, cố gắng và cả trình độ của anh. Anh hoàn toàn có quyền tự hào vì điều đó!
Blog đã dài, nên là về phần bài làm của mình, mình xin để vào phần 2 tiếp theo của blog này, các bạn cùng đợi chờ phần tiếp theo của blog này với phần làm bài giả định của mình nhé. Mong được các độc gỉa hưởng ứng.
Comments
Post a Comment